Odia Bhasa Charchara Parmpara

ପ୍ରଫେସର ଗଗନେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ଦାଶଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲିଖିତ “ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଚର୍ଚ୍ଚା ପରମ୍ପରା” ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କୃତି ଯାହା ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଏବଂ ସାହିତ୍ୟର ସମାଲୋଚନାମୂଳକ ଆଲୋଚନା ଏବଂ ପରମ୍ପରାକୁ ଗଭୀର ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ। ୧୯୮୩ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଆ ଗବେଷଣ ପରିଷଦ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ଏହି ପୁସ୍ତକଟି ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ଏହାର ସମାଲୋଚନାମୂଳକ ବିବର୍ତ୍ତନ ବିଷୟରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନ୍ତର୍ଦୃଷ୍ଟି ପ୍ରଦାନ କରେ।
ଏହା ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ସମାଲୋଚନାମୂଳକ ଚିନ୍ତାଧାରାର ଇତିହାସକୁ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରେ, ବିଶେଷକରି ଏକ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି, ସାହିତ୍ୟିକ ସମାଲୋଚନା, ତତ୍ତ୍ୱ, ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରଦର୍ଶନମୂଳକ ପରମ୍ପରା ଏବଂ ଓଡ଼ିଆରେ ମୂଳ ଧାରଣାଗୁଡ଼ିକର ପୁନଃବ୍ୟାଖ୍ୟା ସହିତ ଜଡିତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଲେଖାଗୁଡ଼ିକୁ ଏକତ୍ରିତ କରେ। ପୁସ୍ତକଟି ଏହି ଭଳି ବିଷୟବସ୍ତୁ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା କରେ:
• ସାହିତ୍ୟର ବିକଶିତ ଧାରଣା ଏବଂ ସମାଲୋଚନାମୂଳକ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନର ମାନଦଣ୍ଡ।
• ସାହିତ୍ୟିକ ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥର ସଂଶୋଧନ ଏବଂ ପ୍ରସାରଣ।
• ମୌଖିକ ପରମ୍ପରାରୁ ମୁଦ୍ରିତ ସଂସ୍କୃତିକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ନୂତନ ପାଠ୍ୟ ପଦ୍ଧତିର ଉଦୟ।
• ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ପରମ୍ପରା ଏବଂ ଆଧୁନିକତା ମଧ୍ୟରେ ପରସ୍ପର।
• ଓଡ଼ିଶାରେ ଭାଷା-ଆଧାରିତ ପରିଚୟର ଗଠନ, ଏକତ୍ରୀକରଣ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରଭାବ।
ମୂଳତଃ, ଏହା ସମୟ ସହିତ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଏବଂ ଏହାର ସାହିତ୍ୟିକ ସୃଷ୍ଟି ବିଷୟରେ ସମାଲୋଚନାମୂଳକ ଚିନ୍ତାଧାରା କିପରି ବିକଶିତ ହୋଇଛି ତାହାର ଏକ ବ୍ୟାପକ ସାରାଂଶ, ଯାହା ବିଦ୍ୱାନ, ଗବେଷକ ଏବଂ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଏବଂ ସଂସ୍କୃତି ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହୀ ଯେକୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ମୂଲ୍ୟବାନ ପ୍ରସଙ୍ଗ ପ୍ରଦାନ କରେ।
“Odia Bhasa Charchara Parmpara” by Prof. Gaganendra Nath Dash is a significant work that delves into the critical discourse and tradition of the Odia language and literature. Published in 1983 by Odia Gabeshana Parishada, the book offers crucial insights into the making of Odia literature and its critical evolution.
It explores the history of critical thought in Odia literature, particularly across a century, bringing together important writings dealing with literary criticism, theory, aesthetic and performative traditions, and reinterpretations of core concepts in Odia. The book also discusses themes such as:
• The evolving idea of literature and criteria for critical evaluation.
• The revision and expansion of the literary canon.
• The transition from oral traditions to print culture and the emergence of new reading practices.
• The interplay between tradition and modernity in Odia literature.
• The formation, consolidation, and political implications of a language-based identity in Odisha.
Essentially, it’s a comprehensive overview of how critical thinking about the Odia language and its literary output has developed over time, offering valuable context for scholars, researchers, and anyone interested in Odia language and culture.